SŁUCHAJ ONLINE
MENU

Rody i rodziny Mazowsza z Nieborowa: Sobiescy i Radziwiłłowie. Strażnicy Wizerunku Maryjnego

fot. RDC

W długiej, kilkusetletniej historii tego dzieła, obraz Matki Boskiej Loretańskiej prezentowany jest zaledwie po raz trzeci, a w samym Nieborowie po raz pierwszy. Było to możliwe dzięki wzorowej współpracy Muzeum z rodziną Radziwiłłów, przedstawicielami przedwojennych właścicieli Nieborowa.

Nasza przygoda, polegająca na częstych kontaktach z rodziną Radziwiłłów zaczęła się około roku temu, kiedy wspólnie z p. Maciejem Radziwiłłem, prezydentem Fundacji „Trzy Trąby” mogliśmy w Nieborowie zaprezentować wystawę, opowiadającą dzieje tzw. linii berlińskiej rodu. Zapoczątkowana wówczas współpraca jest znakomicie kontynuowana i przeszliśmy w niej niejako o piętro wyżej – mówiła w „Rodach i Rodzinach Mazowsza” Monika Antczak, kurator Muzeum w Nieborowie i Arkadii (Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie). Dzięki zaangażowaniu obu stron, powstała druga ekspozycja pt.: „Sobiescy i Radziwiłłowie. Strażnicy Wizerunku Maryjnego”. Kanwą do ułożenia tej swoistej opowieści rodzinnej stał się XVIII-wieczny obraz nieznanego autorstwa, przedstawiający wizerunek Matki Boskiej w długiej sukience, wzorowany na rzeźbie Matki Boskiej Loretańskiej. Obraz ten, prawdopodobnie odnaleziony przez Stanisława Jana Jabłonowskiego (1634-1702), hetmana wielkiego koronnego 1682-1702, uczestnika Bitwy pod Wiedniem (1683), kilka dni po bitwie, został wręczony królowi Janowi III. Tą drogą, jako dowód męstwa i wiary monarchy, zgodny z rodzącą się legendą zwycięscy spod Wiednia, obraz ten stał się przedmiotem kultu prywatnego. Pozostawał początkowo w rękach Sobieskich, władających Żółkwią. Kiedy Michał Kazimierz Radziwiłł zwany Rybeńką (1702-1762), właściciel rodowego Nieświeża, ale i podlaskiej Białej, od swej kuzynki Marii Karoliny z Sobieskich (a wnuczki króla), po mężu księżnej de Bouillon de La Tour d’Auvergne, przejmował Żółkiew, trafił do niego również ów święty obraz. I to właśnie „Rybeńko” stał się pierwszym strażnikiem obrazu z Radziwiłłów, u których wizerunek Matki Boskiej Loretańskiej (nazywanej też Sobieską, Radziwiłłowską lub Nieświeską) jest do dziś.

Osią wystawy są trzy wizerunki Matki Boskiej Loretańskiej (tylko jeden z nich jest oryginalny, co zostało sprawdzone naukowo), z których dwa w XX wieku pozostawały pod opieką dwóch wielkich postaci wśród radziwiłłowskich kobiet. Pierwszy znajdował się w rękach Izabeli z Radziwiłłów Edmundowej Radziwiłłowej (1915-1996) z Nieborowa, a drugi pod opieką Marii z Żółtowskich Konstantowej Radziwiłłowej z Jadwisina (1906-1999). W w wyniku decyzji rodzinnej współczesnym strażnikami oryginalnego – głównego obrazu Matki Boskiej Loretańskiej, są Maciej Radziwiłł z Fundacji „Trzy Trąby” wraz z żoną Marią Anną z Radziwiłłów).

Ekspozycja w Muzeum nieborowskim opowiada dzieje tego obrazu, ale też Bitwy pod Wiedniem oraz rodów Sobieskich i Radziwiłłów. Poznajemy też inne przedmioty i ich losy, związane z historią Radziwiłłów, jak np. stosunkowo niedawno przywiezioną z zagranicy buławę hetmańską czy chorągiew milicji Karola Stanisława Radziwiłła, znaną z tego, że do dziś służy ona rodzinie do przykrycia trumny podczas pogrzebów członków rodziny.
W programie wzięli udział:
– Monika Antczak, kurator Muzeum w Nieborowie i Arkadii, współautorka wystawy;
– Aleksandra Czarnołęcka, współautorka wystawy;
– Elżbieta Bogaczewicz-Biernacka, konserwator dzieł sztuki, autorka scenografii ekspozycji;
– Maciej Radziwiłł, prezydent Fundacji „Trzy Trąby”, współautor wystawy

NAJNOWSZE INFORMACJE
RADIO DLA CIEBIE
  • Warszawa: 101 FM
  • Ostrołęka: 100,8 FM
  • Ostrów: 87,6 FM
  • Płock: 101,9 FM
  • Radom: 89,1 FM
  • Siedlce: 103,4 FM
  • DAB+
PUBLICYSTYKA
MUZYKA


wydanie online:
nm@rdc.pl

© Copyright 2019 Polskie Radio S.A. Radio Dla Ciebie
Wszelkie prawa zastrzeżone