SŁUCHAJ ONLINE
MENU

Wakacje na Mazowszu: Żołnierze Wyklęci z Mazowsza

fot. P. Łoś/RDC

Żołnierze tzw. drugiej konspiracji. Nazywają ich „żołnierzami wyklętymi” albo „niezłomnymi”. To pierwsze określenie jest oficjalne, gdyż pada co roku, gdy obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” (1 marca). Oba jednak odzwierciedlają to, co z pamięcią o nich uczyniła historiografia. „Wyklęci” byli przez władzę ludową (a zatem i reżymowych historyków), przeciwko której walczyli. A „niezłomni”, bowiem nie złożyli broni, nie godząc się na los Polski, ukształtowany odgórnie podczas układów jałtańskich.

Po tzw. wyzwoleniu 1945, gdy oficjalnie Armia Krajowa została rozwiązana, część partyzantów nie ujawniła się i nie oddała broni. Przeciwnie, rozpoczęli walkę w Podziemiu antykomunistycznym. Nie oni jednak, ale funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa, ścigając nielegalną partyzantkę, atakowali. Na ogół na wsiach, położonych blisko lasów, ludzie pomagali swoim niezłomnym. Niemniej, nie wszyscy ich patriotyczną postawę uznawali. Niektóre postaci „wyklętych” nawet sami historycy współcześni uważają za kontrowersyjne.

W ostatnich latach jednak widzimy proces arcyciekawy i ważny: niezależnie od sporów historycznych (zresztą zakończonych choćby przez fakt ustanowienia Dni Pamięci), oddolnie, najczęściej poza wielkimi miastami, potomkowie żołnierzy wyklętych, ich rodziny i lokalne społeczności dają bardzo wyraźny znak: chcemy, aby pamięć o nich trwała, a patriotyczna postawa służyła jako wzorzec dla następnych pokoleń.

Dobrym przykładem jest teren północnego Mazowsza, z miastem powiatowym – Mławą. Mimo, że ciągle nie udało się ustalić miejsca pochówku „Puszczyka” i jego żołnierzy, zamordowanych 5 lipca 1953 roku, od wielu lat trwają nad tym prace, ukazują się kolejne artykuły, publikacje książkowe. Nad historią Wacława Grabowskiego „Puszczyka” pochylili się historycy lokalni, ale i Instytut Pamięci Narodowej, na czele z prof. Krzysztofem Szwagrzykiem.

We wtorek 5 lipca w godzinach popołudniowych przy kamieniu, upamiętniającym ostatnią walkę i śmierć żołnierzy „Puszczyka”, społeczeństwo Lipowca Kościelnego, Mławy i samych Niedziałek oddało należną cześć swojemu najdzielniejszemu z „niezłomnych”, stanowiącemu dziś już legendę. Wcześniej, bo o godz. 14 sprzed budynku gminy Lipowiec Kościelny „Radio dla Ciebie” nadało audycję, poświęconą ppor. Wacławowi Grabowskiemu „Puszczykowi” (1916-1953) i szerzej Podziemiu antykomunistycznemu na Ziemi Mławskiej.

W programie wzięli udział: prof. Ryszard Juszkiewicz, historyk Ziemi Mławskiej, właściciel prywatnego muzeum, badacz historii „żołnierzy wyklętych”, były senator I kadencji Senatu RP; Jarosław Goschorski, wójt gminy Lipowiec Kościelny oraz – dotarłszy na kilka minut przed końcem audycji – Olga Grabowska, prezes Stowarzyszenia Historycznego Północnego Mazowsza, stryjeczna wnuczka bohatera audycji.

NAJNOWSZE INFORMACJE
RADIO DLA CIEBIE
  • Warszawa: 101 FM
  • Ostrołęka: 100,8 FM
  • Ostrów: 87,6 FM
  • Płock: 101,9 FM
  • Radom: 89,1 FM
  • Siedlce: 103,4 FM
  • DAB+
PUBLICYSTYKA
MUZYKA


wydanie online:
nm@rdc.pl

© Copyright 2019 Polskie Radio S.A. Radio Dla Ciebie
Wszelkie prawa zastrzeżone