SŁUCHAJ ONLINE
MENU

Rody i rodziny Mazowsza: Rody i rodziny Podlasia

Drewniany dwór – oficyna, dawna pierwsza siedziba w majątku Pobikry (pow. bielski) rodzin Ciecierskich, a potem Jezierskich; fot. P. Łoś/RDC

Rody i rodziny Podlasia (red. Marlena Brzozowska, Dawid Jędrzejak), wyd. Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu, Archiwum Główne Akt Dawnych (AGAD), Ciechanowiec 2021, ss. 300.

Na obszarze działania Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu znajduje się wiele miejsc, związanych z historią podlaskich oraz mazowiecko-podlaskich rodów. Począwszy od samego Ciechanowca, którego dzieje wiążą się z takimi rodzinami jak Ciechanowieccy, Kiszkowie, Jabłonowscy, ale przede wszystkim Ossolińscy i Ciecierscy.

Z tych ostatnich, Stefan Ciecierski (1821-1888), syn Dominika (1782-1828) z Mordów i Konstancji z Grzybowskich, najwybitniejsza postać z podlaskiej linii rodu, właściciel części Ciechanowca, jak również dóbr Ostrożany, Pobikry i Baciki Średnie, ożeniony z Jadwigą z hr. Beydo-Rzewuskich, wsławił się m.in. konsekwentnym staraniem o zachowanie intelektualnej spuścizny po swoim nauczycielu i proboszczu z Ciechanowca, ks. Krzysztofie Kluku, wybitnym botaniku, współpracowniku ks. Anny Jabłonowskiej z Siemiatycz. Ciecierski ufundował nagrobek księdza oraz pomnik, autorstwa Jakuba Tatarkiewicza, wystawiony w 1850 roku.

Innym ważnym faktem z biografii S. Ciecierskiego był jego dar na rzecz Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, któremu przekazał kilkadziesiąt obrazów znakomitych malarzy europejskich od XVII do XIX wieku. Tworzyły one oddzielną (jedną z trzech) galerię, ale do niedawna niemal zupełnie zapomnianą, której historia jest odtwarzana.

Ciecierski miał patriotyczne zasługi dla Polski, znany był też z mądrego podejścia do gospodarki leśnej, zresztą las należał do jego wielkich pasji. Kłopoty, jakich przysparzały mu władze carskie spowodowały uszczuplenie majątku (np. Ciecierski zmuszony został do łożenia pieniędzy na budowy cerkwi prawosławnych). Była o nim opinia człowieka żyjącego skromnie, choć w sumie sporo majątków do podziału dla dzieci miał, które nimi podzieliły się po jego śmierci.

W wyniku rodzinnej decyzji, najstarszy syn, Stefan Wacław Ciecierski (1862-1935) wziął Ostrożany z przyległościami, młodszy, Henryk Tadeusz (1864-1933) osiadł w Bacikach Średnich, a posiadał także Ciechanowiec i Czartajew. Córki zaś: Jadwiga Ignacowa Jasieńska otrzymała Skórzec, zaś najstarsza z całego potomstwa, Wanda Maria (1856-1921), zamężna za Stanisławem hr. Jezierskim pozostała w rodowych Pobikrach. Jej potomkowie (już po kądzieli) byli właścicielami dóbr pobikierskich w międzywojniu, a w wyniku starań, po 1989 roku udało im się powrócić do wsi Pobikry, nie do pałacu, bo się nie zachował, ale do tzw. oficyny dworskiej, która de facto była pierwszą siedzibą.

Zainteresowania malarstwem, historią sztuki, kolekcjonerstwem i mecenatem, podzielał też młodszy syn Stefana, Henryk Ciecierski, który w swoich Bacikach Średnich stworzył bogaty zbiór dzieł sztuki i przedmiotów użytkowych, świadczący o jego znawstwie i pasji kolekcjonerskiej. Podróżnik, myśliwy, społecznik, patriota, ziemianin – Henryk Ciecierski, pod koniec życia napisał wspomnienia, będące dziś jednym z ważniejszych źródeł, ukazujących jego bogate życie i działalność.

Poza rodzinami, których losy splatały się z dziejami Ciechanowca i okolic, w tomie „Rody i rodziny Podlasia” można znaleźć garść historii m.in. o: Kiszkach, Starzeńskich ze Strabli i Nowodworów, o Ossolińskich, Szydłowskich z Patrykoz, Sudek-Wilczewskich i innych, zaś spośród konkretnych zagadnień, opracowywanych na podstawie dziejów rodów, warto zwrócić uwagę na tzw. sferę prywatną rodów. Wybija się tu wątek rozwodów w rodzinach ziemiańskich czy arystokratycznych. Wśród przyczyn rozchodzenia się małżeństw na przestrzeni dziejów nowożytnych, trzeba wymienić brak potomstwa, ale też i inne, jak np. niezgodność charakterów.

O historii wybranych rodów podlaskich, w kontekście tomu pokonferencyjnego „Rody i rodziny Podlasia”, w programie mówił Dawid Jędrzejak, nauczyciel, historyk Działu Historii Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu oraz doktorant Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

NAJNOWSZE INFORMACJE
RADIO DLA CIEBIE
  • Warszawa: 101 FM
  • Ostrołęka: 100,8 FM
  • Ostrów: 87,6 FM
  • Płock: 101,9 FM
  • Radom: 89,1 FM
  • Siedlce: 103,4 FM
  • DAB+
PUBLICYSTYKA
MUZYKA


wydanie online:
nm@rdc.pl

© 2022 Polskie Radio S.A. Radio Dla Ciebie
Wszelkie prawa zastrzeżone