SŁUCHAJ ONLINE
MENU

Łosiowisko: wspomnienia o przedwojennym Myszyńcu

Gość programu, prof. dr hab. Grażyna Maria Świątecka w swoim mieszkaniu; fot. P. Łoś/RDC

Myszyniec i jego okolice tak mocno zapisały się w mojej pamięci, że wystarczy, by na chwilę zamknąć oczy, a jawi się cały w najdrobniejszych szczegółach. (…) Widzę ulice z „kocimi łbami”, chodniki z nierównościami pełne kałuż w deszczowy dzień. Pamiętam poszczególne domy i ich mieszkańców. I górujący nad Myszyńcem widoczny niemal z każdego miejsca, majestatyczny, neogotycki kościół (…) – wspomina p. prof. Grażyna Maria Świątecka. To jej świetna pamięć i zbiory rodzinne sprawiły, że choć na chwilę do Myszyńca powrócił dawny przedwojenny, a nieistniejący już świat [G. M. Świątecka, „Mój Myszyniec”, Sopot 2021, s. 3].

Wystawę pt.: „Często powraca do mnie w snach… Przedwojenny Myszyniec w fotografii i wspomnieniach rodziny Świąteckich”, czynną jeszcze do 15 września 2021 roku, przygotowały wspólnie: Fundacja „Kulturalne Kurpie” i Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna im. ks. Władysława Skierkowskiego w Myszyńcu (pow. ostrołęcki, woj. mazowieckie).

Na ekspozycję składają się fotografie ze zbioru rodzinnego prof. dr hab. Grażyny Marii Świąteckiej, kardiologa, działaczki społecznej, która dzieciństwo i początek II wojny światowej spędziła w rodzinnym Myszyńcu.

Zbiór ten jest świadectwem interesującej mozaiki społecznej Myszyńca – miasta uważanego za umowną stolicę Kurpiów, położonego zaledwie 7 km od Prus Wschodnich III Rzeszy niemieckiej, w którym oprócz mieszczan, licznej grupy Żydów i inteligencji, swoją obecność zaznaczyli Kurpie z całą ich wielobarwną kulturą ludową.

Dzieciństwo prof. Grażyny Marii Świąteckiej (ur. 1933), spędzone w Myszyńcu było szczęśliwe. Wychowała się w nauczycielskim domu (dzięki czemu na przykład, będąc jeszcze dzieckiem w wieku przedszkolnym, znała wszystkie szkolne korytarze), pełnym miłości i wartości patriotycznych, religijnych oraz uniwersalnych.

Atmosfera napięcia pomiędzy Niemcami a Polakami, podsycana przez wydarzenia ogólnopolityczne, szczególnie od 1933 roku, gdy faszyści doszli w Niemczech do władzy, dawała się we znaki. Niemiecka tzw. piąta kolumna, jak się okazuje, działała również w Myszyńcu.

Rodzina Świąteckich przeżyła więc strach przed Niemcami,  Witoldostwo Świąteccy bowiem działali w przedwojennym Polskim Związku Zachodnim. Potem gdy musieli opuścić Myszyniec, trafili pod sowiecką okupację, a dalej w 1940 roku na zesłanie do dalekiej tajgi w obwodzie archangielskim w ZSRR. Zesłanie przeżyli, pozostały tragiczne wspomnienia oraz plik cudem zachowanych listów…

Po powrocie z zesłania i osiedleniu się na Wybrzeżu prof. Grażyna Świątecka osiągnęła wybitną pozycję w dziedzinie kardiologii, a społecznie zorganizowała pierwszy w Polsce Telefon Zaufania. W Trójmieście jest osobą znaną i szanowaną. Uhonorowana wielokrotnie, od 2019 roku jest również Damą Orderu Orła Białego. Mimo emerytury, stale aktywna: wśród Sybiraków, w środowisku lekarskim, w Polskim Towarzystwie Pomocy Telefonicznej. Dba też o spuściznę historyczną swojej rodziny.

Skoro los obdzielił Ją tyloma przeżyciami, postanowiła się nimi podzielić. Stąd przekazanie licznych pamiątek rodzinnych do Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, do Muzeum Warszawy, stąd wreszcie wystawa fotografii, najpierw w myszynieckiej Dzwonnicy, a teraz w Bibliotece.

Korzenie rodzinne Świąteckich i Wendekerów sięgają Warszawy, okolic Nasielska na Mazowszu oraz Małopolski. Prof. dr hab. Grażyna Maria Świątecka, gość programu, jest jedyną córką Witolda Jerzego Świąteckiego (1905-1974), nauczyciela śpiewu i innych przedmiotów, jak też instruktora zespołów śpiewaczych w Myszyńcu, a po wojnie dyrektora Teatru Muzycznego w Gdańsku (z siedzibą w Gdyni), i Emilii z Wendekerów (1907-2004), także nauczycielki oraz działaczki społecznej.

Tuż przed II wojną światową rodzina Świąteckich planowała przeprowadzkę bliżej Warszawy. Emilia, matka prof. G. Świąteckiej, część rzeczy, w tym pamiątki rodzinne, przesłała do krewnych w Pruszkowie. Dzięki temu, choć nie zachowały się właściwie żadne meble, fortepian czy inne części wyposażenia myszynieckiego domu, jest sporo dokumentów, listów, no i tych fotografii, dzięki którym wydatnie uzupełniona została historia mazowiecko-kurpiowskiego Myszyńca.

NAJNOWSZE INFORMACJE
RADIO DLA CIEBIE
  • Warszawa: 101 FM
  • Ostrołęka: 100,8 FM
  • Ostrów: 87,6 FM
  • Płock: 101,9 FM
  • Radom: 89,1 FM
  • Siedlce: 103,4 FM
  • DAB+
PUBLICYSTYKA
MUZYKA


wydanie online:
nm@rdc.pl

© 2021 Polskie Radio S.A. Radio Dla Ciebie
Wszelkie prawa zastrzeżone