SŁUCHAJ ONLINE
MENU
+48 22 645 56 84 | rdc@rdc.pl
07:00 - 10:00
Niedzielny Poranek
prowadzi: Beata Jewiarz
Beata Jewiarz

Rody i rodziny Mazowsza

fot. Marzena Stokłosa

„MÓW MI WUJU!…”, czyli RODY I RODZINY MAZOWSZA

Jak głosi anegdota, matka znanego malarza, nieżyjącego już Franciszka Starowieyskiego pilnowała chłopów w majątku męża w Bratkówce, aby zapisywali dane swoje i dzieci, a w ten sposób tworzyli zręby genealogii swoich rodzin. Wagę rodzinnej historii Janina Starowieyska rozumiała tak dobrze, gdyż swój i męża ród mogła wywieźć przynajmniej od połowy XVIII wieku. Zazwyczaj wiedza społeczna o dziejach rodziny sięga najwyżej dziadków lub pradziadków. Powoli jednak to zmienia się – jest nawet moda na poszukiwania przodków, łącznie z badaniem ich genotypów…

Mamy w Polsce i na Mazowszu całą mozaikę rodzin. Są rody wielkie, możne i zasłużone, które przez wieki miały znaczenie polityczne, wsławiały się mecenatem kulturalnym i szeroką działalnością filantropijną. Specyfiką województwa mazowieckiego jest także i to, że w wielu jego miejscach mamy drobną szlachtę (określaną niekiedy „zaściankową”), której całe wsie znajdziemy wokół Ciechanowa, Siedlec, Sokołowa Podlaskiego, ale i – administracyjnie już w woj. podlaskim, choć kulturowo na Mazowszu – w Łomżyńskiem. Jest też duża grupa rodzin pochodzenia innego (niemieckiego, francuskiego, żydowskiego i in.), które zasymilowały się z polskością i od pokoleń są jej wierni oraz oddani, szczególnie w chwilach zagrożenia niepodległości. Rodziny te, wraz z polskim ziemiaństwem, tworzyły zręby rolnictwa, przemysłu, kupiectwa. I są wreszcie rodziny chłopskie – najsłabiej zbadane historycznie, niemniej swoje dzieje i genealogię niektóre znają doskonale.

O wszystkich tych rodach staramy się mówić w tej audycji, najczęściej z udziałem ich członków lub z pomocą historyków. Z czasem – choć to benedyktyńska praca – autor audycji Piotr Szymon Łoś planuje powstanie o nich książki: zbioru sag rodów i rodzin Mazowsza.

W prawie każdej rodzinie jest ktoś, kto jak z rękawa umie sypać powiązaniami, datami, faktami… Zapisywaniem tych skomplikowanych dziejów oprócz konkretnych członków rodzin, zajmowali się też naukowcy. Nieżyjący już potomek jednego rodu z powiatu garwolińskiego opowiadał, jak to poznał pewnego pana, obaj z ziemiańskich rodzin. Dogadali się oni co do jednej z rodzin: „pańska mama Zborowska z domu, ach tak, bo wie pan, że my ze Zborowskimi to jesteśmy blisko…” Potem już było sienkiewiczowskie „Mów mi Wuju!”

Anegdoty są miłe, ale należy pamiętać, że genealogia pomaga uporządkować historię ludzi. Każde drzewo genealogiczne dźwiga na swych gałęziach nie tylko kruche nieraz rodzinne powiązania krwi, ale przede wszystkim potężną dawkę dziejów rodzin: małych społeczności, które w całości przecież – nie bójmy się dużych słów – stanowią naród.

Na program zapraszamy w soboty o godz. 15.00.

RADIO DLA CIEBIE
  • Warszawa: 101 FM
  • Ostrołęka: 100,8 FM
  • Ostrów: 87,6 FM
  • Płock: 101,9 FM
  • Radom: 89,1 FM
  • Siedlce: 103,4 FM
  • DAB+


PUBLICYSTYKA
MUZYKA


wydanie online:
nm@rdc.pl

© Copyright 2016 by Polskie Radio S.A. Radio Dla Ciebie
Wszelkie prawa zastrzeżone