SŁUCHAJ ONLINE
MENU
+48 22 645 56 84 | rdc@rdc.pl
06:00 - 09:00
Poranek RDC
prowadzi: Grzegorz Chlasta
Grzegorz Chlasta

Ofiary parentyfikacji. „W dorosłym życiu chcą wrócić do dzieciństwa, którego nie miały”

fot. Pexels

– Parentyfikacja polega na tym, że dziecko poświęca swoje własne potrzeby, zarówno takie, które wiążą się z działaniem, jak też te związane z potrzebami emocjonalnymi po to, żeby realizować, spełniać to, czego potrzebuje lub co jest ważne dla rodzica bądź opiekuna – wyjaśniała w RDC prof. Katarzyna Schier (psycholog, wykładowca na Wydziale Psychologii UW).

Odwrócenie ról w rodzinie to zjawisko, o którym się mówi i nie mówi zarazem. Z jednej strony jest bardzo powszechne, z drugiej właściwie od niedawna zaczyna być analizowane w sposób naukowy – wyjaśniała prof. Schier.

Trzy pokolenia

Jak wyjaśniała, zjawisko to polega na tym, że dziecko poświęca swoje własne potrzeby, zarówno takie, które wiążą się z działaniem, jak też te związane z potrzebami emocjonalnymi po to, żeby realizować, spełniać to, czego potrzebuje czy co jest ważne dla rodzica bądź opiekuna. Zwróciła uwagę, że aby rozpoznać i analizować to zjawisko, trzeba brać pod uwagę co najmniej trzy pokolenia. – To, czego rodzic nie otrzymał od własnych rodziców, tego oczekuje od swojego dziecka. Kiedy dziecko zwraca się do rodzica z własnymi naturalnymi potrzebami, w nim rezonuje wewnętrznie to, czego on sam nie otrzymał – wyjaśniała w RDC profesor.

Jako przykład podała sytuację dzieci w rodzinach imigranckich. – Wyobraźmy sobie dziecko, które jest tłumaczem symultanicznym. Dzieci znacznie szybciej wchodzą w język i kulturę, więc załatwiają sprawy za rodziców – mówiła prof. Schier. – Parentyfikacja ma miejsce wtedy, kiedy ta funkcja dziecka nie jest dostrzeżona i doceniona przez rodzica. Rodzic żąda i oczekuje, że dziecko spełni potrzebę – podkreśliła.

Nienazwane zjawisko

– Inne bardzo częste przypadki to sytuacja rodziny, gdzie jeden z rodziców jest chory. Dziecko przejmuje rolę opiekuna, bo drugi dorosły abdykuje z tej roli – wyjaśniała psycholog. – Kiedy to się dzieje w sposób niejawny, nienazwany, to ma poważne konsekwencje dla dziecka w jego późniejszym życiu – alarmowała.

Profesor tłumaczyła, że z jednej strony taka osoba buduje pewien rodzaj siły i przekonania, że ma wielką moc, jest wyjątkowa, może lub musi ratować rodziców albo nawet świat. – Badacze często mówią, że u takich osób może się rozwijać pewien rys o narcystycznym czy nawet masochistycznym charakterze – mówiła prof. Schier. Podkreśliła, że dziecko, które jest ofiarą takiego zaniedbania – bo w przekonaniu psycholog tym właśnie jest odwrócenie ról w rodzinie – wycofuje własne potrzeby i ma do nich nieduży dostęp. – Żeby sobie dobrze radzić, takie dziecko musi skanować umysł dorosłych – komentowała.

Problem z relaksem, ból, depresja

Psycholog zwróciła uwagę, że tzw. dorosłe dzieci często mają kłopot z relaksem, odprężeniem. – Mogą uczestniczyć w zabawie, ale często z poczuciem winy i wstydu. Często w dorosłym życiu chcą wrócić do dzieciństwa, którego nie miały i zaczynają się bawić – wyjaśniała prof. Schier.

Jednak – jak wyjaśniała w RDC – zjawisko parentyfikacji może oddziaływać także na problemy ze zdrowiem. – W jakiś sposób to traumatyczne doświadczenie jest zapisane w ciele. Z jednej strony jest stałe napięcie, w którym jest dziecko. Ono może się przekładać na funkcjonowanie i zdrowie – tłumaczyła psycholog. Podkreśliła, że istnieje związek między odwróceniem ról w rodzinie opisywanym w przeszłości i doświadczeniami bólowymi w dorosłości. – To bóle różnych części ciała, depresja – mówiła.

Dodała, że druga linia problemów to obraz ciała – czyli to, jak myślimy o ciele, jak je postrzegamy, jak się w stosunku do niego czujemy i jakie działania wobec niego podejmujemy. – Badania pokazały związek deklarowanej w dorosłości parentyfikacji i niezadowolenia z ciała i jego różnych funkcji – sprawności, witalności, funkcji seksualnych. Istnieje także związek między parentyfikacją a koniecznością kontroli wagi, co może prowadzić do problemów z odżywianiem – wyliczała w audycji prof. Schier.

RADIO DLA CIEBIE
  • Warszawa: 101 FM
  • Ostrołęka: 100,8 FM
  • Ostrów: 87,6 FM
  • Płock: 101,9 FM
  • Radom: 89,1 FM
  • Siedlce: 103,4 FM
  • DAB+


PUBLICYSTYKA
MUZYKA


wydanie online:
nm@rdc.pl

© Copyright 2016 by Polskie Radio S.A. Radio Dla Ciebie
Wszelkie prawa zastrzeżone